使用友元函数重载算术运算符
本节阅读量:
C++中最常用的一些运算符是算术运算符,也就是加号运算符(+)、减号运算符(-)、乘法运算符(*)和除法运算符(/)。注意,所有算术运算符都是二元运算符,这意味着它们需要两个操作数,分别位于运算符两侧。这四个运算符的重载方式完全相同。
重载运算符有三种方式:成员函数、友元函数和普通函数。在本课中,我们将介绍友元函数方式(因为它对于大多数二元运算符来说更直观)。下一课,我们将讨论普通函数方式。最后,在本章后面的课程中,我们将介绍成员函数方式。当然,我们也会更详细地总结应该在什么场景下使用哪一种。
使用友元函数重载运算符
考虑以下class:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
|
class Cents
{
private:
int m_cents {};
public:
Cents(int cents) : m_cents{ cents } { }
int getCents() const { return m_cents; }
};
|
下面的示例展示了如何重载加号运算符(+),以便将两个“Cents”对象相加:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
|
#include <iostream>
class Cents
{
private:
int m_cents {};
public:
Cents(int cents) : m_cents{ cents } { }
// 声明一个友元函数
friend Cents operator+(const Cents& c1, const Cents& c2);
int getCents() const { return m_cents; }
};
// 注: 这个函数不是成员函数
Cents operator+(const Cents& c1, const Cents& c2)
{
// 可以直接访问m_cents,因为本函数是 Cents 的友元函数
// 返回 int,触发Cents的构造函数
return c1.m_cents + c2.m_cents;
}
int main()
{
Cents cents1{ 6 };
Cents cents2{ 8 };
Cents centsSum{ cents1 + cents2 };
std::cout << "I have " << centsSum.getCents() << " cents.\n";
return 0;
}
|
这将产生以下结果:
重载加号运算符(+)就像声明一个名为operator+的函数一样简单:给它两个表示待相加操作数的参数,选择合适的返回类型,然后编写函数体。
对于Cents对象,operator+()函数的实现非常简单。首先看参数类型:这个版本的operator+会把两个Cents对象相加,因此函数接收两个Cents类型的对象作为输入。其次看返回类型:我们的operator+会返回一个Cents类型的结果,因此返回类型就是Cents。
最后看实现:要将两个Cents对象相加,需要使用每个Cents对象中的m_cents成员。因为重载的operator+()函数是类的友元,所以可以直接访问参数的m_cents成员。此外,m_cents是整数,而C++知道如何使用内置加号运算符将整数相加,因此我们可以直接使用+运算符来完成加法。
重载减法运算符(-)也很简单:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
|
#include <iostream>
class Cents
{
private:
int m_cents {};
public:
explicit Cents(int cents) : m_cents{ cents } { }
// Cents + Cents 实现为友元函数
friend Cents operator+(const Cents& c1, const Cents& c2);
// Cents - Cents 实现为友元函数
friend Cents operator-(const Cents& c1, const Cents& c2);
int getCents() const { return m_cents; }
};
// 注: 这个函数不是成员函数
Cents operator+(const Cents& c1, const Cents& c2)
{
// 可以直接访问m_cents,因为本函数是 Cents 的友元函数
// 返回 int,触发Cents的构造函数
return Cents { c1.m_cents + c2.m_cents };
}
// 注: 这个函数不是成员函数
Cents operator-(const Cents& c1, const Cents& c2)
{
// 可以直接访问m_cents,因为本函数是 Cents 的友元函数
// 返回 int,触发Cents的构造函数
return Cents { c1.m_cents - c2.m_cents };
}
int main()
{
Cents cents1{ 6 };
Cents cents2{ 2 };
Cents centsSum{ cents1 - cents2 };
std::cout << "I have " << centsSum.getCents() << " cents.\n";
return 0;
}
|
重载乘法运算符(*)和除法运算符(/)也同样简单,只需要分别定义operator*和operator/函数。
可以在类内定义友元函数
友元函数不是类的成员,但如果需要,它们仍然可以在类中定义:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
|
#include <iostream>
class Cents
{
private:
int m_cents {};
public:
explicit Cents(int cents) : m_cents{ cents } { }
// Cents + Cents 实现为友元函数
// 这个函数实现,放在类中,但它不是类的成员函数
friend Cents operator+(const Cents& c1, const Cents& c2)
{
// 可以直接访问m_cents,因为本函数是 Cents 的友元函数
// 返回 int,触发Cents的构造函数
return Cents { c1.m_cents + c2.m_cents };
}
int getCents() const { return m_cents; }
};
int main()
{
Cents cents1{ 6 };
Cents cents2{ 8 };
Cents centsSum{ cents1 + cents2 };
std::cout << "I have " << centsSum.getCents() << " cents.\n";
return 0;
}
|
对于实现很简单的重载运算符,这种写法很方便。
为不同类型的操作数重载运算符
通常,我们希望重载运算符可以处理不同类型的操作数。例如,如果我们有Cents(4),可能希望将整数6加到这个值上,得到Cents(10)。
当C++计算表达式x+y时,x会成为第一个参数,y会成为第二个参数。当x和y类型相同时,计算x+y或y+x并不重要,因为无论哪种写法都会调用同一个operator+版本。然而,当操作数类型不同时,x+y和y+x调用的就不是同一个函数。
例如,Cents(4)+6将调用operator+(Cents,int),而6+Cents(4)将调用operator+(int,Cents)。因此,每当我们为不同类型的操作数重载二元运算符时,通常需要编写两个函数,每种参数顺序各一个。下面是一个例子:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
|
#include <iostream>
class Cents
{
private:
int m_cents {};
public:
explicit Cents(int cents) : m_cents{ cents } { }
// Cents + int 实现为友元函数
friend Cents operator+(const Cents& c1, int value);
// int + Cents 实现为友元函数
friend Cents operator+(int value, const Cents& c1);
int getCents() const { return m_cents; }
};
// 注: 这个函数不是成员函数
Cents operator+(const Cents& c1, int value)
{
// 可以直接访问m_cents,因为本函数是 Cents 的友元函数
return Cents { c1.m_cents + value };
}
// 注: 这个函数不是成员函数
Cents operator+(int value, const Cents& c1)
{
// 可以直接访问m_cents,因为本函数是 Cents 的友元函数
return Cents { c1.m_cents + value };
}
int main()
{
Cents c1{ Cents{ 4 } + 6 };
Cents c2{ 6 + Cents{ 4 } };
std::cout << "I have " << c1.getCents() << " cents.\n";
std::cout << "I have " << c2.getCents() << " cents.\n";
return 0;
}
|
注意,这两个重载函数的实现相同,因为它们做的是同一件事,只是参数顺序不同。
另一个例子
让我们来看另一个例子:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
|
#include <iostream>
class MinMax
{
private:
int m_min {}; // 遇到的最小值
int m_max {}; // 遇到的最大值
public:
MinMax(int min, int max)
: m_min { min }, m_max { max }
{ }
int getMin() const { return m_min; }
int getMax() const { return m_max; }
friend MinMax operator+(const MinMax& m1, const MinMax& m2);
friend MinMax operator+(const MinMax& m, int value);
friend MinMax operator+(int value, const MinMax& m);
};
MinMax operator+(const MinMax& m1, const MinMax& m2)
{
// 获取m1和m2的最小值
int min{ m1.m_min < m2.m_min ? m1.m_min : m2.m_min };
// 获取m1和m2的最大值
int max{ m1.m_max > m2.m_max ? m1.m_max : m2.m_max };
return MinMax { min, max };
}
MinMax operator+(const MinMax& m, int value)
{
// 获取m和value的最小值
int min{ m.m_min < value ? m.m_min : value };
// 获取m和value的最大值
int max{ m.m_max > value ? m.m_max : value };
return MinMax { min, max };
}
MinMax operator+(int value, const MinMax& m)
{
// 调用 operator+(MinMax, int)
return m + value;
}
int main()
{
MinMax m1{ 10, 15 };
MinMax m2{ 8, 11 };
MinMax m3{ 3, 12 };
MinMax mFinal{ m1 + m2 + 5 + 8 + m3 + 16 };
std::cout << "Result: (" << mFinal.getMin() << ", " <<
mFinal.getMax() << ")\n";
return 0;
}
|
MinMax类会跟踪目前为止看到的最小值和最大值。我们将+运算符重载了3次,因此既可以将两个MinMax对象相加,也可以将整数加入MinMax对象。
此示例生成结果:
让我们再多谈一点“MinMax mFinal{m1+m2+5+8+m3+16}”的计算过程。请记住,运算符+从左到右求值,因此m1+m2首先求值。这会调用operator+(m1,m2),并产生返回值MinMax(8,15)。然后计算MinMax(8,15)+5,这会调用operator+(MinMax(8,15),5),并产生返回值MinMax(5,15)。接着,MinMax(5,15)+8以相同方式求值,生成MinMax(5,15)。然后计算MinMax(5,15)+m3,产生MinMax(3,15)。最后,MinMax(3,15)+16计算为MinMax(3,16)。随后,这个最终结果用于初始化mFinal。
换句话说,该表达式等价于“MinMax mFinal=(((((m1+m2)+5)+8)+m3)+16)”。每一步运算都会返回一个MinMax对象,而这个对象又成为下一次运算的左操作数。
重载运算符函数中,可以使用其他运算符
在上面的示例中,请注意,operator+(int,MinMax)是通过调用operator+(MinMax,int)来定义的,并且会产生相同结果。这让operator+(int,MinMax)的实现缩减到一行,既减少了冗余,也让函数更容易理解和维护。
通常可以通过调用其他重载运算符来定义某个重载运算符。如果这样能让代码更简单,就应该优先这样做。
习题
问题 1
a) 编写一个名为Fraction的类,包含一个整数分子成员和一个整数分母成员。编写一个print()函数打印这个分数。
下面这段代码应当能够通过编译:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
|
#include <iostream>
int main()
{
Fraction f1{ 1, 4 };
f1.print();
Fraction f2{ 1, 2 };
f2.print();
return 0;
}
|
它应当打印:
1/4
1/2
查看答案
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
|
#include <iostream>
class Fraction
{
private:
int m_numerator { 0 };
int m_denominator { 1 };
public:
explicit Fraction(int numerator, int denominator=1)
: m_numerator{numerator}, m_denominator{denominator}
{
}
void print() const
{
std::cout << m_numerator << '/' << m_denominator << '\n';
}
};
int main()
{
Fraction f1 {1, 4};
f1.print();
Fraction f2 {1, 2};
f2.print();
return 0;
}
|
b) 添加重载的乘法运算符,以支持「分数与整数相乘」以及「两个分数相乘」。请使用友元函数的方式。
提示:两个分数相乘时,先把两个分子相乘,再把两个分母相乘。分数与整数相乘时,用分数的分子乘以该整数,分母保持不变。
下面这段代码应当能够通过编译:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
|
#include <iostream>
int main()
{
Fraction f1{2, 5};
f1.print();
Fraction f2{3, 8};
f2.print();
Fraction f3{ f1 * f2 };
f3.print();
Fraction f4{ f1 * 2 };
f4.print();
Fraction f5{ 2 * f2 };
f5.print();
Fraction f6{ Fraction{1, 2} * Fraction{2, 3} * Fraction{3, 4} };
f6.print();
return 0;
}
|
它应当打印:
2/5
3/8
6/40
4/5
6/8
6/24
查看答案
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
|
#include <iostream>
class Fraction
{
private:
int m_numerator { 0 };
int m_denominator { 1 };
public:
explicit Fraction(int numerator, int denominator=1)
: m_numerator{numerator}, m_denominator{denominator}
{
}
// 我们不想按值传递,因为拷贝很慢。
// 我们不能也不应该按非 const 引用传递,因为那样
// 我们的函数就无法用于右值。
friend Fraction operator*(const Fraction& f1, const Fraction& f2);
friend Fraction operator*(const Fraction& f1, int value);
friend Fraction operator*(int value, const Fraction& f1);
void print() const
{
std::cout << m_numerator << '/' << m_denominator << '\n';
}
};
Fraction operator*(const Fraction& f1, const Fraction& f2)
{
return Fraction { f1.m_numerator * f2.m_numerator, f1.m_denominator * f2.m_denominator };
}
Fraction operator*(const Fraction& f1, int value)
{
return Fraction { f1.m_numerator * value, f1.m_denominator };
}
Fraction operator*(int value, const Fraction& f1)
{
return Fraction { f1 * value };
}
int main()
{
Fraction f1{2, 5};
f1.print();
Fraction f2{3, 8};
f2.print();
Fraction f3{ f1 * f2 };
f3.print();
Fraction f4{ f1 * 2 };
f4.print();
Fraction f5{ 2 * f2 };
f5.print();
Fraction f6{ Fraction{1, 2} * Fraction{2, 3} * Fraction{3, 4} };
f6.print();
return 0;
}
|
c) 如果我们把构造函数改为非explicit,并去掉上一题解答中用于「整数乘法」的运算符,程序为什么仍然能正确工作?
1
2
3
4
5
6
7
8
9
|
// 去掉构造函数上的 explicit
Fraction(int numerator, int denominator=1)
: m_numerator{numerator}, m_denominator{denominator}
{
}
// 去掉这些运算符后,程序仍然能正常工作
Fraction operator*(const Fraction& f1, int value);
Fraction operator*(int value, const Fraction& f1);
|
查看答案
因为我们仍然有
1
|
Fraction operator*(const Fraction& f1, const Fraction& f2)
|
当分数与整数相乘时,例如
非explicit的Fraction(int, int)构造函数会被用来由2构造一个新的Fraction,然后用Fraction * Fraction运算符把这个新Fraction与f2相乘。
由于这需要把2转换成Fraction,它比使用「整数乘法」重载运算符的版本稍慢一些。
d) 如果把operator*(Fraction, Fraction)的引用形参改为非const,main函数中下面这一行就无法再工作。为什么?
1
2
3
4
5
|
// 非 const 的乘法运算符是这样写的
Fraction operator*(Fraction& f1, Fraction& f2)
// 这样就不再可行了
Fraction f6{ Fraction{1, 2} * Fraction{2, 3} * Fraction{3, 4} };
|
查看答案
我们在这里相乘的是临时的Fraction对象,而非const引用无法绑定到临时对象。
e) 附加题:分数2/4与1/2相等,但2/4没有化成最简分数。我们可以通过求出分子与分母的最大公约数(GCD),再把分子和分母同时除以GCD,把任意分数化为最简。
C++17在标准库中加入了std::gcd()(位于头文件中)。
如果你的编译器较旧,可以使用下面这个函数求GCD:
1
2
3
4
5
|
#include <cmath> // 用于 std::abs
int gcd(int a, int b) {
return (b == 0) ? std::abs(a) : gcd(b, a % b);
}
|
编写一个名为reduce()的成员函数来约分你的分数。请确保所有分数都被正确约分。
下面这段代码应当能够通过编译:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
|
#include <iostream>
int main()
{
Fraction f1{2, 5};
f1.print();
Fraction f2{3, 8};
f2.print();
Fraction f3{ f1 * f2 };
f3.print();
Fraction f4{ f1 * 2 };
f4.print();
Fraction f5{ 2 * f2 };
f5.print();
Fraction f6{ Fraction{1, 2} * Fraction{2, 3} * Fraction{3, 4} };
f6.print();
Fraction f7{0, 6};
f7.print();
return 0;
}
|
并产生如下结果:
2/5
3/8
3/20
4/5
3/4
1/4
0/1
查看答案
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
|
#include <iostream>
#include <numeric> // 用于 std::gcd
// 这个版本的 Fraction 类会自动约分
class Fraction
{
private:
int m_numerator{ 0 };
int m_denominator{ 1 };
public:
explicit Fraction(int numerator, int denominator = 1)
: m_numerator{ numerator }, m_denominator{ denominator }
{
// 我们把 reduce() 放在构造函数中,确保产生的分数都会被约分!
// 由于所有重载运算符都会创建新的 Fraction,可以保证这里一定会被调用
reduce();
}
void reduce()
{
int gcd{ std::gcd(m_numerator, m_denominator) };
if (gcd) // 确保不会尝试除以 0
{
m_numerator /= gcd;
m_denominator /= gcd;
}
}
friend Fraction operator*(const Fraction& f1, const Fraction& f2);
friend Fraction operator*(const Fraction& f1, int value);
friend Fraction operator*(int value, const Fraction& f1);
void print() const
{
std::cout << m_numerator << '/' << m_denominator << '\n';
}
};
Fraction operator*(const Fraction& f1, const Fraction& f2)
{
return Fraction { f1.m_numerator * f2.m_numerator, f1.m_denominator * f2.m_denominator };
}
Fraction operator*(const Fraction& f1, int value)
{
return Fraction { f1.m_numerator * value, f1.m_denominator };
}
Fraction operator*(int value, const Fraction& f1)
{
return Fraction { f1 * value };
}
int main()
{
Fraction f1{ 2, 5 };
f1.print();
Fraction f2{ 3, 8 };
f2.print();
Fraction f3{ f1 * f2 };
f3.print();
Fraction f4{ f1 * 2 };
f4.print();
Fraction f5{ 2 * f2 };
f5.print();
Fraction f6{ Fraction{1, 2} * Fraction{2, 3} * Fraction{3, 4} };
f6.print();
Fraction f7{ 0, 6 };
f7.print();
return 0;
}
|